Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Sosyoloji Doktora Programı (İngilizce)

Neden İbn Haldun'da Sosyoloji?

İbn Haldun Üniversitesi Sosyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı dünyada ve ülkemizde yaşanan insana ve topluma dair meseleleri anlama, analiz etme ve çözüm önerileri sunma noktasında yeni bir anlayış ve araştırma zemini oluşturmak için çalışmaktadır. Sosyoloji Doktora Programı, bu altyapı ile, açık medeniyet, fikri bağımsızlık, gelenekli yenilikçilik ilkelerinden hareketle ve yeni bir sosyoloji geleneği perspektifiyle bu konular üzerine daha derinlemesine çalışan ve alternatif analiz ve çözüm önerileri üretebilen akademisyen kadroları yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Farklı metodolojik ve teorik yaklaşımlardan beslenen Sosyoloji Doktora Programı, akademisyen kadrolarının özgün teori ve metotları akademik yayınlara ve araştırmalara yansıtabilmesini önemli bir önceliği olarak benimsemiştir.

İbn Haldun Üniversitesi’nin araştırma üniversitesi olma nosyonunun bir gereği olarak Sosyoloji Doktora Programı, konusunda ihtisas sahibi, uluslararası düzeyde yetkin sosyologlar ve araştırmacıların yetişmesi için zemin oluşturma iddiasındadır. Bu program, üniversitemizin vizyonu ve çok dillilik politikası doğrultusunda, baskın sosyolojik geleneklerin ötesinde, ülkemizde ve dünya çapında alternatif araştırmalar üretebilecek ve çözüm önerileri getirebilecek şekilde uzmanlaşmış akademik bir bakış açısı geliştirmeyi mümkün kılacaktır.

İbn Haldun Üniversitesi’nin Sosyoloji Doktora Programı linguistik nitelikleri sayesinde ve uluslararasılaşma niteliğine uygun olarak farklı coğrafyalardaki toplumlar üzerinde hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çeşitli sosyal konuları ele alan araştırmalar yapmayı ve çözüm önerileri geliştirmeyi öncelemektedir. Bu bağlamda, programımız disiplinlerarası bir yaklaşımla ülkenin farklı coğrafyalarla ilişkilerini geliştirme ve daha çok dışa açılma sürecinde ilgili toplumları akademik veriler ışığında tanıma, ikili ve çoklu ilişkileri tanımlama ve bu süreçlerle ilgili alternatif bilimsel veriler ortaya koymayı hedeflemektedir

Program Hakkında

Anabilim Dalı Başkanı:

 Prof. Dr. Alev Erkilet

Programın Amaçları:

Sosyoloji İngilizce Doktora derecesine layık olarak programdan mezun olacakların kazanacağı bilgi ve beceriler şu şekilde sıralanabilir:

  • Sosyoloji ve ilgili diğer disiplinlere ait literatüre hakim olma ve bu alanlarda yüksek lisans ve doktora tezlerini yönetebilme ve jürilerinde yer alabilme
  • Sosyoloji kuramları, araştırma yöntemleri ve uygulamalarına dair bilgilerini mukayeseli olarak uzmanlık düzeyinde alternatif yaklaşımlarla geliştirebilme, çalışmalarına yansıtabilme ve saha çalışmaları gerçekleştirebilme
  • Disiplinlerarası çalışmalar geliştirerek alternatif bilgiler üretebilme, eleştirel çözümler sunabilme, meslektaşları ile paylaşabilme ve eğitim süreçlerine aktarabilme
  • Belli toplumlar özelinde geliştirilen teorileri merkezileştirmeden, mukayeseli ve tarihsel birikimleri göz önünde bulundurarak fakat yeni yöntem ve yaklaşımlara da açık farklı medeniyet yapıları, özellikleri ve akademik bilgi üretimi ile ilişki içinde araştırmalar geliştirerek yürütebilme
  • Sosyoloji alanındaki uygulamalara yönelik bir çalışmayı, toplumsal, akademik, kültürel ve etik değerler çerçevesinde, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek bağımsız yürütebilme, sosyal sorumluluk bilinci ile sunabilme, uygulayabilme ve öğretebilme
  • Çalışmalarını İngilizce, Arapça ve Türkçe dillerinde (ya da çalışmaları ile ilişkili herhangi bir başka dilde) ulusal ve uluslararası akademik platformlarda üretebilen, sunabilen ve yönetim kademelerinde tercih edilen bir uzman olma
  • Etik değerleri özümseyebilme ve alanındaki bilimsel, teknolojik ve sosyal gelişmeleri öne çıkararak topluma katkıda bulunabilme

Programın Hedef Kitlesi:

Program temel olarak:

  • Akademik kariyer hedefi olan bireyleri
  • Ulusal ve uluslararası platformlarda yönetim kadrolarında tercih edilen uzman, akademisyen ya da danışman olmayı amaçlayan bireyleri
  • Sosyolojik düşünme, teori ve araştırma yöntemleri üzerine bilgi ve yeteneklerini arttırmak veya geliştirmek isteyen bireyleri
  • Lisans programlarından mezun olmuş, gerek kamu gerekse özel sektörde kariyer yapmak isteyen ve eleştirel düşünme, araştırma etiği ve metotları ve farklı sosyal kuramlar üzerinde uzmanlık geliştirmek isteyen bireyleri
  • Farklı kurum ve kuruluşlarda deneyim sahibi olan ve bunu bir üst seviyeye taşıyacak donanımı kazanmak isteyen profesyonelleri
  • Mensubu olduğu toplumu ve çevreyi tarihsel, yerel ve uluslararası eksende yaşanan gelişmeler ile bağlantılı olarak anlama ve analiz etme çabası içinde olan bireyleri hedeflemektedir.
Başvuru Koşulları

Sosyoloji Doktora programı minimum başvuru koşulları ve istenen belgeler şunlardır:

  • İbn Haldun Üniversitesi Senato Kararlarına uyulması (Lütfen: http://www.ihu.edu.tr adresini ziyaret edin.)
  • ALES eşit ağırlıklı (EA) skoru en az 55 olan
  • Genel not ortalaması Yüksek Lisans ve lisans mezunları için en az 3.00 (4 üzerinden) veya 76.66 (100 üzerinden) olan
  • İngilizce Yeterlilik Belgesi: TOEFL IBT skorunun en az 90 veya YDS/E-YDS puanları 75, YÖKDİL puanları 91 olan öğrenciler başvurabilir.

Gerekli Belgeler (İngilizce hazırlanmalıdır):

  • Niyet Mektubu (Olası araştırma Önerisini içermelidir.)
  • Özgeçmiş
  • 2 Referans Mektubu
  • Diploma veya Geçici Mezuniyet Belgesi
  • Transkript
  • Yayınlanmış ya da yayınlanmamış bir akademik makale örneği (İngilizce makale örneği olmaması durumunda Türkçe de kabul edilebilir

Lütfen başvuru yapmadan önce Başvuru Rehberi sayfasını ziyaret ediniz.

Doktora programlarının başvuru koşullarını öğrenmek için tıklayınız. 

Ders Planı
FOR STUDENTS WHO HAVE GRADUATED FROM AN MA (WITH THESIS) PROGRAM
1st Semester
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
SOC 601 Advanced Research Methods 3 0 3 8
SOC 603 Advanced Readings in Classical Sociological Theory 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental Elective Course 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
Language Courses
Total 12 32
2nd Semester
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
SOC 600 Seminar 0 0 0 6
SOC 604 Advanced Readings in Contemporary Sociological Theory 3 0 3 8
SOC 606 Ibn Khaldun: Theory, Methods and Contemporary Discussions 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental Elective Course 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
Language Courses
Total 12 38
3rd Semester
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
SOC 697 PhD Qualifying Exam 0 0 0 30
Total 0 30
4th Semester
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
SOC 698 Thesis Proposal 0 0 0 30
Total 0 30
3rd Year
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
SOC 699 PhD Thesis 0 0 0 60
Total 0 60
4th Year
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 699 PhD Thesis 0 0 0 60
Total 0 60
Grand Total 24 250
FOR STUDENTS WHO HAVE GRADUATED FROM A BA PROGRAM
1st Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 501 Research Methods and Publication Ethics 3 0 3 8
SOC 503 Social Theory 1 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx Departmental Elective Course 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
Language Courses
Total 12 32
2nd Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 504 Social Theory II 3 0 3 8
SOC 506 Ibn Haldun and Contemporary Issues 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx… Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
SOC 598 Fieldwork Seminar 0 0 0 6
Language Courses
Total 9 30
3rd Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 603 Advanced Readings in Classical Sociological Theory 3 0 3 8
SOC 601 Advanced Research Methods 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental Elective Course 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
Total 12 32
4th Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 600 Seminar 0 0 0 6
SOC 604 Advanced Readings in Contemporary Sociological Theory 3 0 3 8
SOC 606 Ibn Khaldun: Theory, Methods and Contemporary Discussions 3 0 3 8
SOC/ANTH 5xx/6xx Departmental/General Elective Course 3 0 3 8
Language Courses
Total 9 30
5th Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 697 PhD Qualifying Exam 0 0 0 30
Total 0 30
6th Semester
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 698 Thesis Proposal 0 0 0 30
Total 0 30
4th and 5th Year
Course Code Course Title Hours Credits ECTS
Theory Practice
SOC 699 PhD Thesis 0 0 0 120
Total 0 120
Grand Total 42 304
REQUIRED COURSES
Code Course Name Hours  Credit ECTS
 Theory  Practice
SOC 501 Research Methods and Publication Ethics 3 0 3 8
SOC 503 Social Theory 1 3 0 3 8
SOC 504 Social Theory II 3 0 3 8
SOC 506 Ibn Haldun and Contemporary Issues 3 0 3 8
SOC 598 Fieldwork Seminar 0 0 0 6
SOC 600 Seminar 0 0 0 6
SOC 601 Advanced Research Methods 3 0 3 8
SOC 603 Advanced Readings in Classical Sociological Theory 3 0 3 8
SOC 604 Advanced Readings in Contemporary Sociological Theory 3 0 3 8
SOC 606 Ibn Khaldun: Theory, Methods and Contemporary Discussions 3 0 3 8
DEPARTMENTAL ELECTIVE COURSES
Course Code Course Title Hours  Credits ECTS
 Theory  Practice
ANTH 509/609 Ethnography of Muslim Societies 3 0 3 8
ANTH 511/611 Ethnography of Space and Place 3 0 3 8
ANTH 512/612 Ethnography of Turkey 3 0 3 8
ANTH 513/613 Anthropology of Islam 3 0 3 8
ANTH 518/618 Ethnography of the State 3 0 3 8
ANTH 520/620 Political Border and Border Regions 3 0 3 8
ANTH 522/622 Anthropology of Emotions 3 0 3 8
HIST 508/608 Oral History 3 0 3 8
SOC 505/605 Political Sociology 3 0 3 8
SOC 507/607 Sociology of Religion 3 0 3 8
SOC 508/608 Religion in Modern Turkey 3 0 3 8
SOC 510/610 Gender 3 0 3 8
SOC 514/614 Urban Sociology 3 0 3 8
SOC 515/615 Historical Sociology 3 0 3 8
SOC 516/616 Social Movements 3 0 3 8
SOC 521/621 Discourse Analysis 3 0 3 8
SOC 525/625 Modernity, Post-modernity and Beyond 3 0 3 8
SOC 536/636 Advanced Comparative Theories and Methods 3 0 3 8
SOC 537/637 Sociology of Southeast Asia 3 0 3 8
SOC 538/638 Nation State and Nationalism 3 0 3 8
SOC 539/639 Selected Topics in Sociology 3 0 3 8
SOC 540/640 Colonialism and Postcolonialism 3 0 3 8
SOC 541/641 Sociology of Literature 3 0 3 8
SOC 542/642 Civilizations 3 0 3 8
SOC 543/643 Social Inequality 3 0 3 8
SOC 544/644 Sociology of Labor and Work 3 0 3 8
NOTES:
1) The students who apply with a MA degree, to graduate from PhD Program in Sociology, must take 24 credits in total and 9 courses having 250 ECTS which includes eight courses and one seminer course. Five of these courses are compulsory and four of them are elective. The students who apply with a BA degree, to graduate from PhD Program in Sociology, must take 42 credits in total and 16 courses having 304 ECTS which includes fourteen courses and two seminar courses. Ten of these courses are compulsory and four of them are elective.

2) General Elective Courses can be taken only by the consent of the supervisor if the selected course is related with the ongoing thesis project. Moreover, as required by the Multilingualism Policy, requirements below must be fulfilled for graduation.

3) According to the decision of the Senate regarding Multilingualism Policy on 24.09.2018, some level of proficiency in English, Turkish and Arabic ( or in another language except for Arabic) is required as a condition for graduation for the students of the graduate programs subject to this policy.

a-  B1 level  proficiency in English, B1 level  proficiency in Turkish and A2 level  proficiency in Arabic are required for PhD Program in Economics. Since the language courses offered in this program will be opened as non-credit, reserving the condition to pass them successfully, grades gained from these courses will not be added to the Grade Point Average.

b- Students can fulfill the graduation requirement regarding the language courses by either attending preparation program before program course period (if offered by the Program) or taking language courses along with their program courses during the program semester and passing these language courses successfully. Students who prove their proficiency by language test scores that are approved by the University will be considered as fulfilling graduation requirement.

Regarding the language courses, the students are provided with two options;

First option: The course is taught 1 hour a day for 5 days a week (in total: 5 hours a week) between 08:00-09:00 in the morning.
Second option: The students may take the language course for 2 hours a day for 5 days a week (in total: 10 hours a week).

The number of courses that should be taken to fulfill the required proficiency levels by the programs is stated below:

For B1 level in Turkish and in English: Students must either select the First Option for 3 semesters or select the First Option for 1 semester and the Second Option for 1 semester (2 semesters in total) and pass them.

For A2 level in Arabic: Students must either select the First Option for 2 semesters or the Second Option for 1 semester and pass them.

Notice: Students will only register in language courses that conform with their levels, which will be decided after the placement test held by the Language School.

LANGUAGE COURSES
Code Course Name Hours  Credit ECTS Prerequisite
 Theory  Practice
ARA 501 Basic Arabic I 1 4 0 5 *
ARA 502 Basic Arabic II 1 4 0 5 *
ARA 503 Intermediate Arabic I 1 4 0 5 *
ARA 504 Intermediate Arabic II 1 4 0 5 *
ARA 505 Advanced Arabic I 1 4 0 5 *
ARA 506 Advanced Arabic II 1 4 0 5 *
ARA 507 Intensive Basic Arabic 2 8 0 10 *
ARA 508 Intensive Intermediate Arabic 2 8 0 10 *
FRE 501 Basic French I 1 4 0 5 *
FRE 502 Basic French II 1 4 0 5 *
FRE 503 Intermediate French I 1 4 0 5 *
FRE 504 Intermediate French II 1 4 0 5 *
GER 501 Basic German I 1 4 0 5 *
GER 502 Basic German II 1 4 0 5 *
GER 503 Intermediate German I 1 4 0 5 *
GER 504 Intermediate German II 1 4 0 5 *
GRE 501 Basic Greek I 1 4 0 5 *
GRE 502 Basic Greek II 1 4 0 5 *
HEB 501 Basic Hebrew I 1 4 0 5 *
HEB 502 Basic Hebrew II 1 4 0 5 *
LAT 501 Basic Latin I 1 4 0 5 *
LAT 502 Basic Latin II 1 4 0 5 *
PERS 501 Basic Persian I 1 4 0 5 *
PERS 502 Basic Persian II 1 4 0 5 *
PERS 503 Intermediate Persian I 1 4 0 5 *
PERS 504 Intermediate Persian II 1 4 0 5 *
PERS 507 Intensive Basic Persian 2 8 0 10 *
PERS 508 Intensive Intermediate Persian 2 8 0 10 *
SPA 501 Basic Spanish I 1 4 0 5 *
SPA 502 Basic Spanish II 1 4 0 5 *
SPA 503 Intermediate Spanish I 1 4 0 5 *
SPA 504 Intermediate Spanish II 1 4 0 5 *
TLL 501 Basic Ottoman Turkish 1 4 0 5 *
TLL 502 Intermediate Ottoman Turkish 1 4 0 5 *
TLL 503 Advanced Ottoman Turkish I 1 4 0 5 *
TLL 504 Advanced Ottoman Turkish II 1 4 0 5 *
TLL 505 Ottoman Paleography and Diplomatica 1 4 0 5 *
TLL 506 Advanced Readings in Ottoman Historical Texts 1 4 0 5 *
TLL 507 Intensive Basic Ottoman Turkish 2 8 0 10 *
TLL 508 Intensive Intermediate Ottoman Turkish 2 8 0 10 *
TUR 501 Basic Modern Turkish I 1 4 0 5 *
TUR 502 Basic Modern Turkish II 1 4 0 5 *
TUR 503 Intermediate Modern Turkish I 1 4 0 5 *
TUR 504 Intermediate Modern Turkish II 1 4 0 5 *
TUR 505 Advanced Readings in Modern Turkish I 1 4 0 5 *
TUR 506 Advanced Readings in Modern Turkish II 1 4 0 5 *
TUR 507 Intensive Basic Modern Turkish 2 8 0 10 *
TUR 508 Intensive Intermediate Modern Turkish 2 8 0 10 *
*Approval of School of Languages
Ders İçerikleri

SOC 501 Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği / Research Methods and Publication Ethics

Bu dersin amacı öğrenciye bilimsel araştırma süreçlerine ileri düzeyde katılma ve katkı sağlama becerisi kazandırmaktır. İki bölümden oluşan bu dersin ilk bölümü temel bilimsel yaklaşımlara ayrılacaktır. Pozitivizmden Poperci yanlışlamacılığa, Khun’un paradigmasından Feyeraband’in  yöntemsizliğine farklı yaklaşımların dayandıkları temel varsayımlar, bu varsayımlar üzerine inşa edilen gerçeklikler ve bunların geçerlilikleri tartışılacaktır. İkinci bölüm ise sosyal  bilimlerde kullanılan nicel ve nitel araştırma yöntemlerine ayrılacaktır.   Bu dersi alan öğrenciler  bilimsel araştırma, bilim dallarının ortak metodolojisi ile bilim dallarının kendine özgü araştırma teknikleri hakkında yetkin hale gelecek, belirli bir soruna yönelik   kendi araştırma desenini oluşturarak uygulayabilecektir. Bu derste sosyal bilimlerde araştırma yöntemlerine ilave olarak araştırma sonuçları ve yayınlarının tabi olması gereken etik ilkeler konuları da işlenecektir.

SOC 503 Sosyal Teori I / Social Theory I

Bu dersin amacı Farabi’den İbn Haldun’a, Marx’tan Weber’e  İslam dünyasında ve batıda ortaya çıkan klasik dönem sosyal düşünürleri ve teorilerini  incelemektir. Bu derste,  klasik dönem teorileri günümüz için  anlamlı hale getirilerek toplumların anlaşılmasındaki rolleri ortaya çıkarılacaktır. Diğer bir ifadeyle, derste  birincil  öncelik  öğrencilerin geçmiş ve güncel meselelere yaklaşırken  sosyolojik bir bakış açısı kazanmasına, sosyolojik hayal etme gücü geliştirmesine verilecektir.  Bunu yaparken,  teori mevcut bilgilerin elde edilmesinin ve bundan yeni bilgiler üretilmesinin aracı olarak ele alınarak  tartışılacaktır. İncelenen her bir teori üretildiği ı dönem içinde ele alınarak  geliştirildikleri tarihsel sosyal çerçevenin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılması  sağlanacaktır.

SOC 504 Sosyal Teori II / Social Theory II

Modern dönemde farklı toplumların karşılaştıkları çeşitli sorunlarını kavrama, analiz etme ve çözüm yolları sunma iddiası ile farklı düşünür ve sosyal bilimciler tarafından ortaya atılmış olan güncel teorileri tanıma, anlamlandırma ve olumlu-olumsuz eleştirilere tabi tutmayı hedeflemektedir. Son dönemde ortaya çıkan post-modern, post-yapısalcı, kolonyal, postkolonyal, post-marksist kuramlar bu dersin ana tartışma konularını oluşturmaktadırlar. Küreselleşme, oryantalizm-oksidentalizm, ekolojik sorunlar, siyasal şiddet, değişen, dönüşen toplumsal sınıf ve yapılar, neo-kolonyal siyasetler, yeni egemenlik arayışları ve siyasetleri ve modern ulus-devletlerin içinde bocaladıkları krizler farklı teorik yaklaşımlar üzerinden tartışılacaktır.

SOC 506 İbn Haldun ve Çağdaş Meseleler / Ibn Khaldun and Contemporary Issues

Çağdaş sosyolojik meseleleri İbn Haldun sosyolojisinin analiz araçlarıyla tahlil edebilmeyi hedefler. Bu çerçevede, modern sosyal teoriler, İbn Haldun’un asabiye, bedavet, hadaret ve umran gibi kavram ve yaklaşımlar ışığında ele alınır. Öğrencilerin bu tür mukayeselerle derin bir kavrayış ve analiz kabiliyeti kazanması amaçlanır.

SOC 598 Saha Çalışması Semineri / Fieldwork Seminar

Bu seminer dersi öğrencilerin bir önceki dönemde öğrendikleri araştırma yöntemlerinin pratik uygulamalarını deneyimlemeleri ve geliştirmeleri üzerine tasarlanmıştır. Niceliksel ve özellikle niteliksel araştırma metodoloji örnekleri (arşiv çalışmaları, sözlü tarih, etnografi, katılımcı gözlem, derinlemesine mülakat, odak grup gibi), bu yöntemler üzerine çalışan uzmanların davet edilmesi ile sahada tartışılarak pekiştirilecektir. Dersin büyük bir çoğunluğu ilgili yöntemler gereğince saha çalışmaları uygulamaları ile sahada gerçekleştirilecektir.

SOC 600 Seminer / Seminar

Öğrencilerin kendi bireysel araştırma projeleri örneği üzerinden sosyolojik ve etnografik teori, düşünce ve yöntemler üzerine yeniden sorgulamalar ve analizler yapmaya teşvik etmeyi amaçlayan bu ders kredisiz olarak verilmektedir. Öğrencilerin araştırma projelerinde kendilerine bir yol haritası çizmelerine yardımcı olan bu derste aynı zamanda sosyolojik ve etnografik bir proje hazırlama, yürütme ve yazma süreçlerine dair tartışmalar yapılması hedeflenmektedir. Yürütülen yada yürütülecek projelerin taslak, önveri, saha deneyimleri yada ana çerçevelerinin karşılıklı paylaşıldığı bu ders verimli bir tartışma ortamı yaratmayı amaç edinmektedir.

SOC 601 İleri Araştırma Teknikleri / Advanced Research Methods

Öğrencilerin bilimsel araştırmaların yöntemleri, teknikleri hakkında ileri düzeyde bilgi sahibi olmaları ve uygulamaları olarak geliştirmelerini sağlamak bu dersin başlıca amacıdır. Bilimsel Araştırma Yöntemi kullanılarak yapılacak bir çalışmada nelerin yapılması gerektiği, nasıl bir yol izleneceği, sorunsalın nasıl saptanacağı, amacın nasıl somutlaştırılacağı, araştırma için doğru yöntemin nasıl belirleneceği, test materyallerinin nasıl geliştirileceği, atıfların nasıl aktarılacağı ve bulguların tartışılıp nasıl sonuca ulaşılacağı gibi konular işlenecektir. Ayrıca nicel ve nitel araştırma yöntemleri derinlemesine tartışılacak ve öğrencilerin saha çalışması öncesinde, sırasında ve sonrasında araştırma yöntemleri hakkında ileri düzey uygulamalar ve tartışmalar konusunda gerekli donanıma sahip olmaları temin edilecektir. Araştırma yöntembiliminin gelişimi ile ilgili çeşitli makalelerin çözümlenmesi ayrıca ele alınacaktır. Yayın Etiği, Eğitim ve Etik, Etik Gerekçelendirme ve Temellendirmeler diğer işlenecek konulardır.

SOC 603 Klasik Sosyolojik Teoriler Üzerine İleri Okumalar / Advanced Readings in Classical Sociological Theories

Bu ders, İslam dünyasının yetiştirdiği düşünürlerden başlayarak 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan dönemde sosyolojinin köklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Farabi, İbn Haldun, İbn Sina, Ibn Rüşd, C.L.S. Montesquieu, Alexis de Tocqueville, August Comte, Karl Marx, Emile Durkheim, Vilfredo Pareto, Max Weber, Ferdinand Tönnies, Franz Boas, Levi Strauss ve Georg Simmel gibi düşünürlerin kuramları üzerine derinlemesine okumalar ve analizler yapılacaktır. Bu kuramların 20 yüzyılın başından bu yana sosyolojik düşünceyi hala etkilemeye devam ettiği hususunun altı çizilecektir. Bu dersin amacı, öğrencileri bu düşünür, antropolog ve sosyologların kavram ve düşünceleri üzerine derinlemesine eleştirel inceleme ve tartışmalar yapmaya yönlendirmektir. Ders boyunca mukayeseli yaklaşım esas alınacaktır.

SOC 604 Günümüz Sosyolojik Teorileri Üzerine İleri Okumalar / Advanced Readings in Contemporary Sociological Theories

Bu dersin amacı, 20. ve 21. yüzyıl sosyolojik düşüncesini ele almaktır. Teorileri mikro, orta boy ve makro kuramlar şemasına ve işlevselci/çatışmacı kuramlar ve naturalistik/hümanistik kuramlar ayrımlarına yerleştirmek suretiyle Talcott Parsons, Robert K. Merton, Ralf Dahrendorf, Lewis Coser, Erving Goffman, Herbert Blumer, Peter Berger, Howard Becker, C. W. Mills, Anthony Giddens, Michel Foucault, Pierre Bourdieu, Jean Baudrillard, Zygmunt Bauman gibi sosyologların kuramlarına dair derinlemesine okuma ve analizler yapılacaktır. Bu ders modern dönemde farklı toplumların karşılaştıkları çeşitli sorunları analiz etme ve çözüm yolları sunma iddiası ile farklı düşünür ve sosyal bilimciler tarafından ortaya atılmış olan güncel teorileri tanıma, anlamlandırma ve muhtelif yönlerden eleştiriye tabi tutmayı amaçlamaktadır. Son dönemde ortaya çıkan post-modern, post-yapısalcı, kolonyal, postkolonyal, post-Marksist kuramlar bu dersin tartışma konuları arasındadır. Küreselleşme, oryantalizm-oksidentalizm, ekolojik sorunlar, siyasal şiddet, değişen, dönüşen toplumsal sınıf ve yapılar, neo-kolonyal siyasetler, yeni egemenlik arayışları ve siyasetleri ve modern ulus-devletlerin içinde bocaladıkları krizler farklı teorik yaklaşımlar üzerinden tartışılacaktır. Öğrencilerden bu teorik tartışmaları günümüz sorunlarına tatbik etmeleri beklenecektir.

SOC 606 İbn Haldun: Teori, Yöntemler ve Güncel Tartışmalar/ Ibn Khaldun: Theory, Methods and Contemporary Discussions

Bu ders İbn Haldun’un kuram ve yöntemlerini ontolojik, epistemolojik ve metodolojik düzeylerde bir çok katmanlılık örneği olarak inceler. Çok katmanlılık ilk olarak İbn Haldun’un tarih, fıkıh ve tasavvuf hakkındaki eserlerinin gözden geçirilmesiyle kavramsal ve pratik düzeyleri ile araştırılacaktır. Bu, Ibn Haldun’un takipçilerinin geçmişte ve günümüzde bu yaklaşımın temsilcileri olarak yaptığı çalışmalar incelenerek tamamlanacaktır. Akademide, İbn Haldun’un mirasının bugün ne anlama geldiği konusunda büyük bir tartışma vardır. İbn Haldun sadece geçmiş bir dönemin harika bir tarihsel figürü mü yoksa fikirleri hala dünyadaki mevcut sosyal sorunları anlamak için yararlanılabilecek fikirler mi? Bu ders, İbn Haldun’un Osmanlı’daki ve Doğu ve Batı’daki çağdaş akademisyenler tarafından kullanım ve yanlış kullanım örneklerini sunarak uygulamalı Haldunizmi tartışacaktır. Daha sonra bugün İbn Haldun’un multipleks teorik yaklaşımını nasıl doğru bir şekilde anlayabileceğimizi ve mevcut sosyal, ekonomik, dini, eğitimsel ve politik meselelere nasıl uygulayabileceğimizi keşfedecektir.

SEÇMELİ DERSLER

ANTH 609 Müslüman Toplumların Etnografyası / Ethnography of Muslim Societies

Müslüman toplumlar ve gruplar üzerine geçmişten günümüze farklı sosyal bilimciler tarafından çok çeşitli araştırma ve incelemeler ortaya konulmuştur ve bu üretim hala devam etmektedir. Bu dersin amacı, çeşitli teorik ve etnografik çalışmaları okuma, anlama ve aynı zamanda teorik ve metodolojik yönlerden eleştiriye tabi tutmaktır. Ders boyunca Müslüman kadının kurtarılması düşüncesinden, küreselleşen pazarlardaki Müslüman tüketicilere, Endonezya’nın ücra kasabalarındaki sosyal ve ekonomik modernleşmeden Fas’ta İslam’ın yaşanma biçimine kadar birçok antropolojik mevzu mukayeseli bir biçimde ele alınacaktır.

ANTH 611 Yer ve Mekan Etnografisi / Ethnography of Space and Place

Mekansal ilişkilere vurgu yapan ders, konuların gündelik uygulamaları, mekansal dönüşümler, yeniden yapılandırılmış söylemler ve cinsiyet, sınıf, ırk, etnik köken ve dinin çeşitli “kültürel” formlarının etkilediği arasındaki iç içe ilişkiler üzerine odaklanacaktır. Bu anlamda “sosyal alanı” izole bir boşluk olarak almak yerine, bu ders yerler, mekanlar, konular, bedenler, etkiler, söylemler ve “kültürler” arasındaki karşılıklı çoğaltma süreçlerini ve bunların makro süreçlerle olan ilişkilerini göstermeyi amaçlamaktadır. İlerleyen haftalarda yapılanma, sosyal üretim ve yapım, etkileme ve söylemler üzerinde durularak mekân ve yer teorilerinin farklı karşılaştırmalı teorik boyutları incelenir.  Bu ilişkileri göstermek için, bu ders özellikle etnografik alan çalışması yöntemlerini, araştırmaya katılan katılımcının araştırmacıya verimli araştırma teknikleri ve belirli alanlarda çalışmalarını aydınlatmak için sosyal teoriler anlayışı ile verimli araştırma teknikleri sunabileceği ileri düzeyde alan gezileri ve şehirler, köyler, dernekler, kurumlar, güvenlikli siteler, eğlence mekanları, siyasi partiler, sosyal medya vb. projelerinde yer almayı amaçlamaktadır.  Böylece bir teori ve yöntem dersi olarak, bu ders, yüksek lisans öğrencilerine belirli alanlarda araştırmalar yapmak için ileri teorik çerçevenin yanı sıra katılımcı gözlem, görüşme, sosyal haritalama ve görsel analiz yetenekleri sağlayacaktır.

ANTH 612 Türkiye Etnografyası / Ethnography of Turkey

Bu dersin amacı modern Türkiye tarihi ve toplumunu farklı açılardan inceleme ve bu alanda ortaya çıkmış olan sosyolojik-antropolojik çalışmaları eleştirel bir göz ile ele almaktır. Ders boyunca, Türkiye’de kadın meselesinden kamusal hayatta devletin farklı yüzlerinin nasıl tezahür ettiğine, Kürt aşiretlerindeki akrabalık ilişkilerinden arabesk müzik kültürüne birçok muhtelif sosyal mesele etnografik bir bakışla tartışılacaktır. Bu derste, Türkiye toplumunun oluşturduğu farklı dini ve etnik kimlikleri tarih, kimlik, dil, aidiyet ve toplumsal hafıza ekseninde tanıma, inceleme, anlama ve bu çoğulcu yapıyı var eden dinamikleri tahlil etmeyi hedeflenmektedir.

ANTH 613 İslam Antropolojisi / Anthropology of Islam

Dünyada etki alanı geniş önemli dinlerden biri olan İslam dini farklı coğrafyalarda çok çeşitli toplumların sosyal, kültürel, ekonomik, psikolojik-ruhsal, siyasal, hukuki ve daha birçok yönlerini şekillendirmiş ve etkilemeye devam etmektedir. Bu dersin amacı İslam ve Müslümanlar üzerine yapılmış olan sosyolojik ve antropolojik çalışmalarını analitik bir gözle ele alarak “İslam Antropolojisi” ve “İslami Antropoloji” tartışmalarına dahil olmak ve yeni epistemolojik, ontolojik ve metodolojik analiz ve çıkarımlarda bulunmaya teşvik etmektir. Derste Talal Asad’ın İslam Antropolojisi üzerine teorik çalışmaları merkeze alınacak ve bu teorik temel çerçevesinde Clifford Geertz’in Fas ve Endonezya üzerine yaptığı etüdler gibi örnek olaylar tartışılacaktır. Özellikle batılı akademisyenlerin İslam toplumlarını incelerken düştükleri hatalar, kapıldıkları önyargılar da dersin temel konuları arasında olacaktır. Bu eleştiri özellikle Said’in Şarkiyatçılık eserinde serd ettiği görüşler üzerinde temellenecektir.

ANTH 618 Devlet Antropolojisi / Anthropology of the State

Bu ders ulus-devlet yapılarını ve devlet mekanizmasını siyasal şiddet ve hegemonya ekseninde irdelemektedir. Modern devletin inşa sürecini Weber, Gramsci, Althusser, Foucault ve Agamben gibi düşünürler üzerinden anlama çabasının ortaya konulacağı bu derste Benjamin, Arendt, Sartre ve Fanon gibi düşünürler de eklemlenerek siyasal şiddet olgusunun modern devletin temel araçlarından birisine nasıl dönüştüğünün arkeolojisi yapılacaktır. Ayrıca bir etki olarak devletin gündelik hayatta nasıl tezahür ettiği, sosyal politikalar aracılığıyla devletin kendisini vatandaşların zihninde var ettiği ve meşrulaştırdığı üzerinde durulacaktır. Bu ders öğrencileri modern devlet, siyasal şiddet, egemenlik, iktidar ve meşruiyet gibi kavramlar üzerine yeniden düşünmeye teşvik edecektir.

ANTH 620 Siyasal Sınır ve Sınır Bölgeleri / Political Border and Border Regions

I ve II. Dünya savaşları sonrasında modern ulus-devletlerin ortaya çıkışı ile politik sınırlar mevcut devletin egemenliğini icra ettiği önemli alanlardan-mekânlardan biri haline dönüşmüştür. Bu dersin amacı politik-teritoryal sınırları etnisite, ekonomi, hafıza ve tahayyül edilen ulus kavramları ekseninde irdeleyecektir. Bu yaklaşım sırasında Benedict Anderson’un Muhayyel Cemaatler isimli kitabında geliştirdiği teorik çerçeveden istifade edilecektir. Ulus-devletlerin politik sınırları inşa süreçlerinde ne gibi araçları kullandıkları ve yerelin bu inşa sürecine karşı göstermiş olduğu direnme ve bozma formlarını antropolojik bir perspektif ile analiz etmeyi amaçlamaktadır. Son olarak sınırlar oluştuktan sonra politik olanın nasıl reele tekabül ettiği, yeni sınırların daha önce birbirine benzeyen toplumları nasıl birbirinden ayrıştırdığına dikkat çekilecektir.

ANTH 622 Duygu Antropolojisi / Anthropology of Emotions

İnsan doğasının en önemli özelliklerinden biri olan duygu(lar) sosyal bilimler ve özellikle sosyoloji-antropoloji çevrelerinde son zamanlara kadar ihmal edilen konulardan biri olagelmiştir. Duygular evrensel midir yoksa kültürden kültüre farklılıklar göstermekte midirler? Duygular psikolojik-bireysel yönlerinin ötesinde kültürel-kollektif olgular mıdır? Bu dersin amacı antropolojik bir perspektif ile duyguları (aşk, nefret, sevinç, öfke, korku, vb.) bireysel ve kolektif tecrübeler olarak analiz etmeyi hedeflemektedir. Ayrıca ders sırasında duygu – akıl ilişkisi, duyguların ne derece doğuştan geldiği ne derece toplumsal olarak kurgulanmış olduğu tartışılacaktır.

HIST 608 Sözlü Tarih / Oral History

Bu dersin amacı öğrencileri sözlü tarih araştırmaları alanında ortaya çıkmış olan teorik ve metodolojik tartışmalar hakkında bilgilendirmektir. Sözlü tarihler geçmişte yaşanan olayların, hatıraların, yaşanmışlıkların sözlü olarak farklı şekillerde dile getirilişi sonucu ortaya çıkarlar. Sözlü tarihçiler sadece geçmişteki olayları bu farklı anlatı türleri üzerinden araştırmaz ve incelemezler; bunun yanında, bu tarihsel olayların günümüzde nasıl hatırlandığı ve algılandığı üzerine de analizler yaparlar. Tarih yazımı bağlamında sözlü tarih çalışmalarının yeri ve öneminin konuşulacağı ve tartışılacağı bu derste aynı zamanda sözlü tarihin bir yöntem ve bir Tarih alanında bir alt-disiplin olarak nasıl bir gelişim gösterdiği hususu üzerinde de durulacaktır. Bunlara ilaveten sözlü tarihin diğer disiplinlere metodolojik anlamda ne gibi katkılar sağladığı tartışılacak ve muhtelif örnekler birlikte işlenecektir. Aynı zamanda bir yöntembilimsel kusur olarak belge fetişizmi ele alınacak ve sözlü tarihin bu konuda ne gibi açılımlar sağladığı üzerinde durulacaktır.

SOC 605 Siyaset Sosyolojisi / Political Sociology

Bu dersin amacı öğrenciyi, toplum, siyaset, otorite, iktidar ve iktidar ilişkilerinin analizinde ve anlaşılmasında ileri düzeyde teorik donanıma sahip kılmaktır. Bu derste, devlet ve devlet yapıları, ulus devletlerin doğuşu, devletin diğer sosyal kurumlarla ilişkisi, devlet ve sosyal sınıflar, devlet ve toplumsal hareketler, sivil toplum ve demokrasi gibi konular tarihsel perspektif içinde, örnekleri ile tartışılacaktır. Bunlara ilaveten muhtelif sosyal dinamiklerin seçmen davranışları üzerindeki etkisi, siyasi partilerin sosyal tabanlarının genel özellikleri gibi hususlar ders boyunca ele alınacak ve öğrencilerden bu konulara teorik bir perspektifle yaklaşmaları beklenecektir.

SOC 607 Din Sosyolojisi / Sociology of Religion

Bu dersin amacı dinlerin bir toplumsal kurum olarak incelenmesi ve tartışılmasıdır. Tarihsel sosyolojinin de imkanları kullanılarak, dinlerin ortaya çıkışı ile birtakım sosyal faktörlerin arasında anlamlı irtibatlar olup olmadığı tartışılacaktır. Muhtelif dinlerin hakim olduğu zaman ve mekana dikkat çekilerek bu dinler ve tabileri ve bağlam arasındaki ilişkiler anlaşılmaya çalışılacaktır. Ayrıca tarih boyunca dinlerin doğuşu, yayılması, kurumlaşması, dinlerin farklı kurumlaşma yetenekleri ve diğer toplumsal kurumlarla ilişkileri, bu farklılıkların ortaya çıkardığı imkan ve sınırlar, modernleşme sürecinde dinlerin konumu, sürece etkileri, modernlik sekülerlik bağlamında dinlerin geleceği bu dersin temel tartışma eksenini oluşturacaktır.

SOC 608 Modern Türkiye’de Din / Religion in Modern Turkey

Bu ders, Türkiye’de din deneyimleri, devlet oluşturma süreci ve sekülerizm ve modernitenin yeniden üretimi arasındaki ilişkinin altını çizmeyi amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra Türkiye’de devlet üretiminin tarihsel görüşünün yanında, “modern” Türkiye’de dini, mekânsal boyutla ilgili sosyolojik ve antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Bu ders, Türkiye’nin kamusal alanındaki dinlerin yönetimini şekillendiren sosyal ve politik dinamiklerin incelenmesidir. Odak noktası özellikle modernite, ulus-devlet inşası, sekülerizm ve din arasındaki iç içe ilişki olacaktır. Bu bağlamda, “‘modern’ Türkiye’nin din ile ilgili olarak nasıl kurulduğu ve yaşandığı” sorusu “modern,” “dini” ve “seküler”lerin farklı bağlamlarda çeşitli biçimler aldığı ilişkisel bir perspektiften insanların günlük uygulamalarını analiz etmek ve göstermek açısından çok önemlidir. Bu alanda ortaya konulan teorik tartışmaları, kavramları ve yöntemleri eleştirel bir bakış açısıyla karşılaştırmalı olarak tanıtmayı ve analiz etmeyi, tarihsel, antropolojik ve sosyolojik çalışmalardan örnekleri tartışmayı amaçlamaktadır. Özellikle din, modernite ve devletin kavramsallaştırılması bakımından Türkiye’deki dönüşümün anlaşılması için Türkiye üzerine yapılan antropolojik çalışmalar analiz edilecektir. Ayrıca, öğrencilerin araştırma projelerini ve metodolojilerini geliştirme şekillerini aydınlatmak için “modern” bir vatandaş olarak dinin günlük yaşam uygulamalarını ve deneyimlerini anlamak için İstanbul şehrinde etnografik saha çalışması deneyimleri gerçekleştireceğiz.

SOC 610 Toplumsal Cinsiyet / Gender

Bu ders bireyin toplumdaki varoluşunu belirleyici önemli etkenlerden olan kadınlık ve erkeklik rollerinin toplumun yapısı, inşası ve deneyimlenişiyle ilişkisini tartışmaya açmaktadır. Özellikle, toplumsal cinsiyet rollerinin din, politika, ekonomi, “kültürel” yapı, etnik ve ırksal farklılıklar açısından üretimini lokal bağlamlarıyla irdeleyerek bu toplumsal etkenlerin birbiriyle eklemlendiği noktaların altını çizer. Bu alanda ortaya konulmuş teorik tartışmaları, kavramları ve kuramları eleştirel bir perspektifle ele alarak tarihsel, antropolojik ve sosyolojik çalışma örnekleri ile birlikte tartışarak karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlar. Bu amaçla ders, toplumsal cinsiyet teorisi ve eleştirileri üzerine yoğun bir okuma ile başlayacaktır. Antropolojik vakalardan örnekler ve çeşitli bölgelerden farklı çalışmalarla toplumsal cinsiyet üzerinde çalışma yöntemlerini tartışmak için metodolojik girdilerle devam edecektir. Bu bağlamda uygulamalı saha çalışmaları ile öğrencilerin kendi günlük hayattaki toplumsal cinsiyete dayalı pratiklerini sosyal yapı, politik düzen ve ekonomik sistem üzerinden tartışmalarına ve sorgulamalarına imkan sağlanarak tek tipleştirilmiş bakış açılarına alternatif, üretici ve katkı sağlayan araştırmalar ortaya çıkması desteklenecektir.

SOC 614 Kent Sosyolojisi / Urban Sociology

Kent Sosyolojisi, dünyada ve Türkiye’de kentlerin doğuşu ve gelişimi, klasik ve çağdaş kent kuramları, kentin değerlerle ve tabakalaşma ile ilişkisi, modernleşme, küreselleşme, ayrışma, yoksulluk, ötekileştirme bağlamlarında kentler ve dönüşüm süreçleri, kent ütopyaları, Batıda ve Müslüman dünyada kentler, geçmişten bugüne İstanbul ve İstanbul Çalışmaları gibi temel başlıklar çerçevesinde kent-toplum ilişkisinin ele alınacağı bir derstir.

SOC 615 Tarihsel Sosyoloji / Historical Sociology

Tarihsel Sosyolojik araştırmalar çağdaş toplumlar üzerinde önemli tesiri olan uzun-vadeli sosyal süreçleri ele alır ve inceler. Ayrıca, yine bu bilim dalı modernleşme, sosyal değişim, küreselleşme trendleri ve etkileri, entegrasyon ve ayrışma, süreklilik ve kopuş, dini ve kültürel çoğulculuk, küresel olanı yerel olanla irtibatlandırma gibi başka birçok mesele de çalışma konularının içindedir. Bütün bu meselelerin anlaşılabilmesi için gerekli olan teorik ve metodolojik araçlar bu derste öğrencilere kazandırılacaktır. Özellikle, Karl Marx, Max Weber gibi teorisyenler tarihte özelde Avrupa’nın genelde batının yükselişini hangi sosyolojik faktörlere bağladıkları tartışılacaktır. Yine, devlet düşüncesinin ve ekonomik sistemlerin hang tarihi ve toplumsal koşullar altında ortaya çıktıkları ve dönüşüme uğradıkları mukayeseli bir bakış açısıyla ele alınacaktır.

SOC 616 Toplumsal Hareketler / Social Movements

Bu ders sosyal hareketlerin sosyolojik açıdan ele alınmasını amaçlar. Öncelikle, birçok örnek olay üzerinden, sahanın kilit kavramları, teorik yaklaşımlar ve yöntembilimsel araçlar tartışılacaktır. Toplumsal hareketlerle ilgili teorilerin modern toplumları ne ölçüde açıkladıkları, hangi kısımlarda eksik kaldıkları ele alınacaktır. Ders boyunca şu konuların üzerinde özellikle durulacaktır: Demokrasi, din, kimlik, küreselleşme, medeni haklar, çevrecilik, sınıf, ırk ve etnisite. Türkiye içindeki sosyal hareketler özel olarak daha yoğun bir şekilde işlenirken, dünya üzerindeki diğer büyük sosyal hareketler de dersin konusu olacaktır.

SOC 621 Söylem Analizi / Discourse Analysis

Bu ders çalışma sahası, sosyal ortam, iletişim amacı ve sosyal rol ve kimliklere göre dilin nasıl farklılaştığını ele alır. Konuşma ve yazmanın işleyişinin farklı formlarını inceler. Günlük konuşma, mülakatlar, sorgulamalar, topluluk önünde konuşma, emailleşme, mesajlaşma ve sosyal medyadaki yazılar örnek olarak zikredilebilir. Öğrenciler bu derste, anlamın doğasını, bireylerin aslında söylediğinden ve yazdığından fazlasını nasıl aktardığını, sözlü iletişimdeki nezaketin rolünü ve bir metni neyin tutarlı yaptığını tartışacaklar. Ders sırasında özellikle Fransız düşünür Michel Foucault’nun teorik çerçevesi ekseninde değişik konuşmalar ve metinler tahlil edilecektir. Ayrıca, öğrenciler muhtelif metinlerin özelliklerini analiz etme, konuşmacı ve yazar tarafından benimsenen kişiler arası duruşları karakterize etme ve belirli sosyal ortamlarda işleyen farklı metin tarzlarını tanımlayabilme ve tasnif edebilme yeteneklerini kazanacaklardır. Son olarak, dildeki örtük ifadelerle anlamın nasıl manipüle edilebildiği ve bu manipülasyonun iktidar ilişkilerindeki rolü derinlemesine ele alınacaktır.

SOC 625 Modernlik, Postmodernlik ve Ötesi / Modernity, Postmodernity and Beyond

Bu dersin amacı 1970’lerden bugüne toplumların geçirdikleri yaygın temel dönüşümleri analiz etmek, anlamak ve anlamlandırmaktır. Modernliğin kökenleri, aydınlanma düşüncesinin farklı yansımaları, modernizm ve modernlik tartışmaları, küreselleşme, endüstri sonrası toplum, postmodernizm ve postmodernite ilgili teoriler gündelik yaşamdaki yansımaları üzerinden tartışılacaktır. Ayrıca modernite ile postmodernlik arasındaki paradigma değişiklikleri ele alınacak. Kesinlikten belirsizliğe, bilinebilirlikten bilinmezciliğe, pozitivizmden agnostisizme kayan eksen modernite – postmodernite kavramları çerçevesinde ele alınacaktır.

SOC 636 İleri Karşılaştırmalı Teori ve Metodlar / Advanced Comparative Theories and Methods

Ders öncelikle çeşitli araştırma yaklaşımlarının arkasındaki epistemolojik, ontolojik ve metodolojik varsayımlara odaklanacaktır. Bu dersin temel amacı, öğrencilerin sosyal bilgilerdeki araştırmanın doğası üzerine geliştirilen paradigmalar hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Sosyal bilimlerde çeşitli metodolojik yaklaşımların çoğunlukla yüzey altındaki ontolojik, epistemolojik ve metodolojik yaklaşımlarına odaklanacağız. Dersin hem teorik ve pratik amaçları var. Teorik amaç, öğrencilere bilginin durumu ve farklı araştırma paradigmaları yoluyla bilgi edinme olasılığı ile ilgili temel tartışmalar hakkında bilgi vermektir. Ders boyunca örnek çalışmaları okuyup yoğun bir şekilde tartışacağız ve şu temel teorik soruyu soracağız: Sosyal dünyayı anlayabiliyor muyuz? Evet ise nasıl? “Nasıl” sorusu bizi pratik amacımıza getiriyor: bilimsel araştırmanın nasıl yapılacağını öğrenmek.

SOC 637 Güneydoğu Asya Sosyolojisi / Sociology of Southeast Asia

Bu derste ilk olarak neden Güneydoğu Asya toplum ve kültürlerinin sosyolojik açıdan neden tek bir birim olarak değerlendirilebileceğini tartışacağız. Bu varsayım çerçevesinde bölgedeki farklı kültür, ulus ve sosyal yapıları yatay düzlemde kesen, bütün bu farklı unsurlarda geçerli olan ortak sosyal dinamikler üzerinde duracağız. Öte yandan, bu büyük totalite içinde muhtelif ulus, kabile ve kültürlerin sosyolojik anlamda farklılıklarına dikkat çekeceğiz. Temel olarak, iktidar ilişkiler, etnik kimlik geçişleri ve dönüşümleri, şiddet, suç ve devlet ve küresel dinlerin yerel tezahürleri gibi konular ders boyunca karşılaştırmalı bir perspektifle tartışılacak.

SOC 638 Uluslar ve Milliyetçilik / Nations and Nationalism

Ulus nedir? Kavramın tek ve tek bir tanımı var mı? Uluslar tarihin başlangıcına kadar uzanabilir mi? Yoksa icat edildi mi? Hayal mi yoksa gerçek mi? Sekülerleşme ve milliyetçilik arasındaki ilişki nedir? Bireycilik ve milliyetçilik mutlaka birbiriyle çelişiyor mu? Bu derste, bu ve bu tür sorular ışığında, insan toplulukları, uluslar ve milliyetçilik ideolojisi derinlemesine tartışılacaktır. Aydınlanmadan başlayarak, modernleşme ve sekülerleşme sürecinin ayrıntılarına girdikten sonra, bu süreçler ve milliyetçiliğin yükselişi arasındaki ilişki ele alınacaktır. Milliyetçilik teorileri ile ilgili olarak, tarihte köklü bir şey olarak uluslara yaklaşımlar ve onları modern fenomen olarak ele alan bakış açıları karşılaştırılacak ve tezatlaşacaktır. Bu bağlamda öğrencilerden Ernest Gellner, Ellie Kedourie, Benedict Anderson, Eric Hobsbawm ve Benedict Anderson gibi alanın eleştirel bilginlerinin eserlerini okuması beklenecektir. Son olarak, din ve milliyetçilik arasındaki karmaşık ve belirsiz ilişki, farklı bakış açıları ışığında tartışılacaktır.

SOC 639 Sosyolojide Seçme Konular / Selected topics in Sociology

Bu ders, sosyoloji içerisindeki güncel tartışmaları ele alan özel bir konu dersidir. Konular genel olarak, disiplindeki bir bütün olarak tartışmaları ve yeni yönelimleri kapsayabilir veyahut disiplindeki alt alanlarla daha spesifik olarak ilgili olabilir.

SOC 640 Kolonyalizm ve Post-Kolonyalizm/Colonialism and Postcolonialism

Kolonlayizm ve post-kolonyalizmi ana teoriler ve yaklaşımlar çerçevesinde ele alır ve kolonileştirilmiş toplumlarda sosyo-politik ve kültürel değişimler üzerinde durur. Bu çerçevede, farklı coğrafyalarda ve özellikle de Hint Okyanusu ve Güneydoğu Asya toplumlarındaki değişimler üzerinde durulurken, kolonyal ve post-kolonyal dönemlerde çeşitli kurumlarda sosyal süreçler incelenecektir. Öğrenciler kolonyalistler ve kolonyalizme maruz kalmış toplumları değerlendirirken analitik ve eleştirel yaklaşım geliştireceklerdir. Post kolonyal dönem bağlamında ulus devlet yapılaşması ve modernleşmeye konu olan sosyal değişimler konusunda bilgi sahibi olunacaktır.

SOC 641 Edebiyat Sosyolojisi/ Sociology of Literature

Edebiyat sosyolojisinin gidişatı iki konu arasındaki yakın ilişkiyi vurgulamaktadır. Bu dersin genel amacı, her toplum realitesindeki sosyal koşulları kavramak için farklı toplumlarda üretilen edebi eserleri incelemektir. Edebi eserler, zaman ve mekanda farklılaşan belirli toplumsal fenomenler üzerine inşa edilmiş yaratımlar olarak kabul edildiğinden, sosyolojik çalışmalar için yararlıdır. Bu bağlamda, literatürün incelenmesi, görünür bir weltanschauung çevresindeki sosyo-ekonomik ve politik durumlara yakından dikkat çekmektedir. Tarzında ve biçiminde gözlemlendiği gibi edebiyat da toplumsal değişimi yansıtır.

SOC 642 Medeniyetler/Civilizations

Öğrencilerin bölgenin dinamik süreçlerini kavramsal ve ampirik şekillerde kavramaları; Güneydoğu Asya toplumlarının bağlamsal ve teorik olarak anlaşılmasını sağlamak; Bölgenin tarihi ve kültürel bağlantısını Hint Okyanusu ve Çin Denizi coğrafi bağlamında karşılaştırabilir. Bu ders öğrencilere bölgenin dinamik süreçlerini kavramsal ve ampirik şekillerde keşfetmeyi amaçlamaktadır. Metodolojik ve teorik konular boyunca, öğrencilerin Güneydoğu Asya toplumlarını ve Hint ve Çin küreleri ile gömülü kültürlerini bağlamsal ve teorik olarak anlamaları beklenmektedir. Konu, bölgedeki hem tarihsel hem de çağdaş gelişim aşamalarını anlamak için kapıları açacaktır. Bu bağlamda, çeşitli toplumların uygarlık süreçleri karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınacaktır.

SOC 643 Toplumsal Eşitsizlikler/Social Inequalities

Bu ders toplumsal eşitsizliklerin aldığı biçimlere ve bunların içeriklerine odaklanmayı amaçlamaktadır.  Özellikle de gender (toplumsal cinsiyet), ırk, etnisite ve sınıfsal kökene dayalı eşitsizliklerin analizi üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda bu derste klasik ve çağdaş sosyolojide tabakalaşma kuramları, tabakalaşma tipleri ve rejimleri, tabakalaşma göstergeleri, yeni tabakalaşma/eşitsizlik biçimleri, dünyada ve Türkiye’de toplumsal eşitsizlikler gibi konular üzerinde durulacaktır.

SOC 644 Emek ve Çalışma Sosyolojisi/Sociology of Labor and Work

Bu ders toplumsal yapı içinde iş ve emeğin eklemlenmesine derinlemesine odaklanacaktır. Emeği ve çalışmayı sadece ekonomik bir temelde anlama fikrinin ötesinde, bu ders, farklı bağlamlarda emek ve işin farklı anlamlarını ve yollarını vurgulayacaktır. Bu ders, işyeri ve hane halkı gibi özel ve kamusal olarak tanımlanan farklı alanlarda emek ve işin kavramsallaştırılmasını incelemek için çok önemlidir. “Emek ve çalışma mikro düzey deneyimler, benlik ve kimlik anlayışı ve aile yapısı ile nasıl ilişkilidir?” ve “Diğer sosyal kurum, yapı ve süreçlerle nasıl iç içe geçer?” soruları sosyal eşitsizlik, ayrımcılık, dışlama ve güç ilişkileri tartışmaları yoluyla cevaplandırılacaktır. Emek ve çalışmaya çeşitli teorik yaklaşımlar ile tartışarak ırk, etnik köken, cinsiyet ve sosyal sınıf boyutları ile ele alacağız

Yıldız (*) işareti olan alanlar zorunludur