İbn Haldun Üniversitesi

Din Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı (%30 İngilizce)

Neden İbn Haldun'da Din Bilimleri?

İbn Haldun Üniversitesi uluslararası imkânlara sahip, ticari amaç gütmeyen, sadece sosyal ve beşeri bilimler alanlarında eğitim veren bir üniversitedir. Üniversitemiz meslek edindirmekten ziyade, lisansüstü programlara odaklanmak suretiyle alanında özgün fikirler üretecek araştırmacılar yetiştirmeyi hedeflemektedir. Bu hedef, Din Bilimleri Yüksek Lisans Programı’mızı çok ayrıcalıklı bir konuma getirmektedir.

Program Hakkında

Anabilim Dalı Başkanı:

Prof. Dr. Hasan Kaplan

Programın Kapsam ve Hedefi

  • Din Bilimleri yüksek lisans programı dinin tarihi, sosyal ve psikolojik boyutları üzerine yoğunlaşıp, sahasında güncel çalışmalara imza atmayı ve bu doğrultuda öğrenciler yetiştirmeyi hedeflemektedir.
  • Program başlıca üç alanda eğitim verecektir. Bunlar dinler tarihi, din psikolojisi ve din sosyolojisidir.
  • İnterdisipliner hedefler doğrultusunda öğretim verecek kadromuz, beynelmilel ve çok disiplinli entelektüel tecrübelere sahip akademisyenlerden oluşmaktadır. Zira din sosyolojisini genel sosyolojiden, din psikolojisini genel psikolojiden, dinler tarihini tarih, felsefe, filolojiden ayrı düşünemeyiz.

Programa Kimler Katılmalı?

Programa daimi meraka sahip, güncel sorunları tespit etme ve çözüm üretme gayretinde olan, din, felsefe ve genel anlamda sosyal bilimler alanında özgün fikirler edinmeyi ve üretmeyi amaçlayan, ilahiyat, insan ve toplum bilimleri alanında lisans ve lisansüstü eğitim geçmişine sahip kişiler katılmalıdır.

Başvuru Koşulları

Yüksek Lisans Başvuru Koşulları sayfasını ziyaret ediniz.

Öğretim Kadrosu

Öğretim Kadrosu için bölüm sayfasını ziyaret ediniz.

Ders Planı
I. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
RLST 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği 3 0 3 8
RLST … Program Seçmeli Ders 3 0 3 8
RLST … Program Seçmeli Ders 3 0 3 8
…. … Program Seçmeli Ders (İngilizce) 3 0 3 8
Dil Dersleri
Toplam 12 32
II. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
RLST 500 Seminer 3 0 0 8
RLST … Program Seçmeli Ders 3 0 3 8
RLST … Program Seçmeli Ders / Genel Seçmeli Ders (İngilizce) 3 0 3 8
RLST … Program Seçmeli Ders (İngilizce) 3 0 3 8
Dil Dersleri
Toplam 9 32
III. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
RLST 599 Tez 0 0 0 30
Dil Dersleri
Toplam 0 30
IV. Yarıyıl
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
RLST 599 Tez 0 0 0 30
Dil Dersleri
Toplam 0 30
Genel Toplam 21 124
ZORUNLU DERSLER
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
RLST 500 Seminer 3 0 0 8
RLST 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği 3 0 3 8
PROGRAM SEÇMELİ DERSLER
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS
Teori Uygulama
Din Bilimleri / Dinler Tarihi
RLST 502 Modern Din Teorileri 3 0 3 8
RLST 502E Contemporary Theories of Religion 3 0 3 8
RLST 503 Dinler Bilimine Giriş 3 0 3 8
RLST 503E Modern Theories of Religion 3 0 3 8
RLST 505 Kitab-ı Mukaddes Tetkikleri 3 0 3 8
RLST 506 Yahudilik-Hıristiyanlık 3 0 3 8
RLST 507 Dinler Tarihi Metinleri I 3 0 3 8
RLST 507E Guided Readings in History of Religion I 3 0 3 8
RLST 508 Müslüman-Hristiyan İlişkileri 3 0 3 8
RLST 508E Muslim-Christian Relations 3 0 3 8
RLST 509 Dinler Tarihi Metinleri-Arapça I 3 0 3 8
RLST 510 Dinler Tarihi Metinleri II 3 0 3 8
RLST 510E Guided Readings in History of Religion II
RLST 512 Dinler Tarihi Metinleri-Arapça II 3 0 3 8
RLST 521 Dini Çeşitliliğe Yaklaşımlar 3 0 3 8
RLST 525 Felsefenin Temel Sorunları ve Tarihi 3 0 3 8
Din Bilimleri / Din Psikolojisi
RLST 511 Din Psikolojisinde Araştıma Yöntemleri 3 0 3 8
RLST 513 Psikoloji Ekollerinde Din 3 0 3 8
RLST 514 Din ve Ruh Sağlığı 3 0 3 8
RLST 515 İnanç Gelişimi Kuramı 3 0 3 8
RLST 515E Faith Development Theories 3 0 3 8
RLST 516E Selected Topics in Psychology of Religion 3 0 3 8
RLST 518 Manevi Bakım ve Danışmanlık 3 0 3 8
RLST 518E Spriritual Care and Counseling 3 0 3 8
RLST 526 Sosyal Psikolojide Seçme Konular 3 0 3 8
RLST 527 İnsan Doğası Teorileri 3 0 3 8
RLST 527E Theories of Human Nature 3 0 3 8
RLST 528 Din Psikolojisinde Klasik ve Çağdaş Okumalar 3 0 3 8
RLST 528E Classic and Contemporary Readings in Psychology of Religion 3 0 3 8
RLST 532E Issues in Science and Religion 3 0 3 8
RLST 536 İslam ve Psikoloji 3 0 3 8
Din Bilimleri / Din Sosyolojisi
RLST 517 İslam Antropolojisi 3 0 3 8
RLST 519 Din Sosyolojisi 3 0 3 8
RLST 519E Sociology of Religion 3 0 3 8
RLST 520 Müslüman Toplumların Etnografyası 3 0 3 8
RLST 522 Modern Dünyada Din ve Toplum 3 0 3 8
RLST 523E Colonialism and Post-Colonialism 3 0 3 8
RLST 524 Sekülerizim ve Din 3 0 3 8
RLST 524E Secularisation and Modernisation 3 0 3 8

NOTLAR:

1) Din Bilimleri %30 İngilizce Tezli Yüksek Lisans Programından mezun olmak için toplam 21 kredi ve 124 AKTS’lik yedi ders ve bir seminer dersi olmak üzere toplamda 8 adet ders alınır. Bunların iki tanesi zorunlu, altı tanesi seçmeli derstir. Mezuniyet için ayrıca Çokdillilik Politikası gereği aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir.

2) Bir öğrencinin programdan mezun olabilmesi için dili İngilizce olan en az üç dersi almış ve başarmış olması gerekir.

3) Çokdillilik Politikası ile ilgili alınan 24.09.2018 tarihli Senato kararı uyarınca, Üniversitemizin lisansüstü programları içinde bu politikaya tabi olan bütün programların öğrencilerinin mezuniyet şartı olarak Türkçe, İngilizce ve Arapça (veya Arapça dışında bir dil) dillerinde belirli seviyelerde dil yeterliliğine sahip olmaları gerekmektedir.

a- Din Bilimleri %30 İngilizce Tezli Yüksek Lisans Programı için İngilizce B1, Türkçe B1 ve Arapça’dan A2 seviyesinde dil yeterliliği aranacaktır. Bu program kapsamında verilecek dil dersleri kredili olarak açılacağından bu derslerden alınan notlar Genel Not Ortalaması hesabına katılacaktır.

b- Öğrenciler dil derslerine ilişkin mezuniyet şartlarını ya program öncesinde hazırlık programında eğitim alarak (program tarafından verilmiş ise) ya da program süresince alacakları dil derslerinde başarılı olarak karşılayabileceklerdir. Bu dillerde mezuniyet şartı olarak istenen seviyede dil yeterliliğine sahip olduğunu, Üniversite tarafından kabul edilen sınav sonuçları ile belgeleyen öğrenciler de mezuniyet yükümlülüğünü sağlamış olurlar.

Üniversitemiz öğrencilerimize iki farklı ders işleyiş seçeneği sunmaktadır. Birinci seçenekte öğrencilerimiz haftada toplam beş saat dil dersi alabilecektir.

İkinci seçenekte ise (yoğun program) hafta içi her gün iki saat olmak üzere toplam on saat ders verilmektedir.

Öğrencilerimizin programları tarafından istenen seviyeye ulaşabilmeleri için almaları gereken ders sayısı aşağıdaki gibidir:

Türkçe ve İngilizce B1 düzeyi için: Birinci seçenekte yer alan dersi 3 dönem veya ikinci seçenekte yer alan dersi 1 dönem ve birinci seçenekte yer alan dersi 1 dönem olmak üzere 2 dönem ders almaları ve bu dersleri başarmaları gerekmektedir.

Arapça A2 düzeyi için: Birinci seçenekte yer alan dersi 2 dönem veya ikinci seçenekte yer alan dersi 1 dönem almaları ve bu dersleri başarmaları gerekmektedir.

Not: Öğrencilerin sadece kendi seviyelerine uygun olan dil dersine kayıt yaptırmaları, Diller Okulu tarafından düzenlenecek seviye belirleme sınavları ile sağlanacaktır.

DİL DERSLERİ
Ders Kodu Ders Adı Saatler Kredi AKTS Önkoşul
Teori Uygulama
ARA 501C Basic Arabic I 1 4 3 5 *
ARA 502C Basic Arabic II 1 4 3 5 *
ARA 503C Intermediate Arabic I 1 4 3 5 *
ARA 504C Intermediate Arabic II 1 4 3 5 *
ARA 505C Advanced Arabic I 1 4 3 5 *
ARA 506C Advanced Arabic II 1 4 3 5 *
ARA 507C Intensive Basic Arabic 2 8 6 10 *
ARA 508C Intensive Intermediate Arabic 2 8 6 10 *
ENG 503C Intermediate English I 1 4 3 5 *
ENG 504C Intermediate English II 1 4 3 5 *
ENG 505C Advanced English I 1 4 3 5 *
ENG 506C Advanced English II 1 4 3 5 *
ENG 508C Intensive Intermediate English 2 8 6 10 *
FRE 501C Basic French I 1 4 3 5 *
FRE 502C Basic French II 1 4 3 5 *
FRE 503C Intermediate French I 1 4 3 5 *
FRE 504C Intermediate French II 1 4 3 5 *
GER 501C Basic German I 1 4 3 5 *
GER 502C Basic German II 1 4 3 5 *
GER 503C Intermediate German I 1 4 3 5 *
GER 504C Intermediate German II 1 4 3 5 *
GRE 501C Basic Greek I 1 4 3 5 *
GRE 502C Basic Greek II 1 4 3 5 *
HEB 501C Basic Hebrew I 1 4 3 5 *
HEB 502C Basic Hebrew II 1 4 3 5 *
LAT 501C Basic Latin I 1 4 3 5 *
LAT 502C Basic Latin II 1 4 3 5 *
PERS 501C Basic Persian I 1 4 3 5 *
PERS 502C Basic Persian II 1 4 3 5 *
PERS 503C Intermediate Persian I 1 4 3 5 *
PERS 504C Intermediate Persian II 1 4 3 5 *
PERS 507C Intensive Basic Persian 2 8 6 10 *
PERS 508C Intensive Intermediate Persian 2 8 6 10 *
SPA 501C Basic Spanish I 1 4 3 5 *
SPA 502C Basic Spanish II 1 4 3 5 *
SPA 503C Intermediate Spanish I 1 4 3 5 *
SPA 504C Intermediate Spanish II 1 4 3 5 *
TLL 501C Basic Ottoman Turkish 1 4 3 5 *
TLL 502C Intermediate Ottoman Turkish 1 4 3 5 *
TLL 503C Advanced Ottoman Turkish I 1 4 3 5 *
TLL 504C Advanced Ottoman Turkish II 1 4 3 5 *
TLL 505C Ottoman Paleography and Diplomatica 1 4 3 5 *
TLL 506C Advanced Readings in Ottoman Historical Texts 1 4 3 5 *
TLL 507C Intensive Basic Ottoman Turkish 2 8 6 10 *
TLL 508C Intensive Intermediate Ottoman Turkish 2 8 6 10 *
*Diller Okulu onayı
Not: C kodu kredili olarak alınan dersleri ifade etmektedir.
Ders İçerikleri

RLST 500 Seminer

Öğrencilerin tez danışmanları tarafından kredisiz olarak verilen bu ders öğrencilerin tezlerine hazırlık niteliğinde bir içeriğe sahiptir. Ders, tez çalışmaları için bir yol haritası hazırlama çerçevesinde öğrencilerin genellikle kendi tezleriyle ilgili akademik kurallara uygun bir sunum hazırlayıp rapor etmesini içerir.

RLST 501 Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Yayın Etiği 

Bu derste öğrencilerin bilimsel araştırmaların yöntemleri, teknikleri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak amaçlanmaktadır. Bilimsel Araştırma Yöntemi kullanılarak yapılacak bir çalışmada nelerin yapılması gerektiği, nasıl bir yol izleneceği, sorunsalın nasıl saptanacağı, amacın nasıl somutlaştırılacağı, araştırma için doğru yöntemin nasıl belirleneceği, test materyallerinin nasıl geliştirileceği, atıfların nasıl aktarılacağı ve bulguların tartışılıp nasıl sonuca ulaşılacağı gibi. Araştırma yöntembiliminin gelişimi ile ilgili çeşitli makalelerin çözümlenmesi. Yayın Etiği, Eğitim ve Etik, Etik Gerekçelendirme ve Temellendirmeler.

Din Bilimleri / Dinler Tarihi Seçmeli Dersleri

RLST 502 Dinler Bilimine Giriş

Bu derste dinler tarihinin tarihçesi, dine ve kaynağına dair görüşler, dinlerin sınıflandırılması, teoloji ve dinler tarihi disiplinlerinin farkı ile Edward Burnett Tylor, James Frazer, Edward Evans-Pritchard, Sigmund Freud, William James, Emile Durkheim, Joachim Wach, Mircea Eliade gibi isimlerin din teorileri ele alınacaktır. Bunlara ilaveten dine evrimci, kolonyal ve post-kolonyal yaklaşımlardan bahsedilecektir.

RLST 503 Modern Din Teorileri

Bu ders, klasik din teorileri, dinlerin taksonomisi, teoloji ve din araştırmaları arasındaki farkları ele alan din bilimleri/dinler tarihine giriş niteliğinde bir derstir. Bu konular Edward Burnett Tylor, James Frazer, Sigmund Freud, Emile Durkheim, Joachim Wach ve Mircea Eliade gibi çeşitli din(ler) teorileriyle birlikte tartışılacaktır. Ayrıca bazı çağdaş teoriler ve bunlara yönelik eleştirel yaklaşımlar tanıtılmaktadır.

RLST 505 Kitab-ı Mukaddes Tetkikleri

Bu derste Yahudiler tarafından kutsal sayılan Tanah ile Hıristiyan kutsal kitabı sayılan Yeni Ahit ayrı ayrı Yahudiler ve Hıristiyanlar tarafından algılanış biçimiyle ele alınacaktır. Derste ayrıca her iki gelenekteki vahiy, ilham ve nübüvvet anlayışları incelenecek ve Müslümanların Kitab-ı Mukaddes hakkındaki yaklaşımları söz konusu edilecektir.

RLST 506 Yahudilik-Hıristiyanlık

Bu dersin amacı teslis, tecessüm, vahiy, nübüvvet ve tarih teolojileri gibi başlıca temalarını ele almak suretiyle Hıristiyanlık hakkında genel bilgi sunmaktır. Bu derste öncelikle Hıristiyanlık/Kilise tarihine kronolojik ve genel bir bakış yapılacak, başlıca Hıristiyan mezhepleri ve bunların tarihi-coğrafi dağılımı incelenecek, konsiller ve iman esasları, Türkiye’de Hıristiyanlık anlatılırken kullanılan terimler ve öne çıkan temalar ele alınacaktır.

Bu dersin amacı Yahudiliği tarihi, başlıca şahısları, mezhepleri, temel inançları, kutsal metinleri ve mistisizmi açısından ele almaktır. Bu derste öncelikle Yahudilik tarihine kronolojik ve genel bir bakış yapılacak, başlıca mezhepleri ve bunların tarihi-coğrafi dağılımı incelenecek, Türkiye’deki erken ve modern dönemdeki Yahudilik hakkında bilgi verilecektir. Derste ayrıca güncel konular çerçevesinde “anti-semitizm”, “siyonizm”, “israiliyat” kavramları değerlendirilecektir.

RLST 507 Dinler Tarihi Metinleri I

Bu dersin amacı Yeni İnanç akımlarını İngilizce metinlere dayanmak suretiyle ele almaktır. Böylelikle öğrenci hem farklı Yeni İnanç akımları hakkında bilgi sahibi olacak hem de İngilizce-Türkçe dilleri arasında çeviri yapmak suretiyle İngilizce akademik okuma becerisini geliştirecektir.

RLST 508 Müslüman-Hıristiyan İlişkileri

Bu derste öncelikle Müslüman-Hıristiyan ilişkilerinin tarihçesi ele alınacaktır. Ardından, Müslüman-Hıristiyan ilişkilerine güncel örnekler olan “Aramızdaki Ortak Kelime” girişimi, mukayeseli teoloji disiplini ve Scriptural Reasoning faaliyetleri detaylıca incelenecek, “dini öteki”ne başlıca yaklaşımlar ele alınacaktır. Derste ayrıca Hıristiyan Müslüman polemik geleneğinin tarihçesine değinilecektir.

RLST 509 Dinler Tarihi Metinleri-Arapça I

Bu derste sadece İslam aleminde değil aynı zamanda modern öncesi dönemin tüm dünyadaki en erken örneklerinden sayılan Şehristani’nin el-Milel ve Nihal adlı eseri Arapça ele alınacaktır. Böylelikle öğrenci hem dinler tarihinin başlıca klasik metinlerinden biri ile tanışacak hem de Arapça-Türkçe dilleri arasında çeviri yapmak suretiyle Arapça akademik okuma becerisini geliştirecektir.

RLST 510 Dinler Tarihi Metinleri II

Bu dersin amacı Yeni İnanç akımlarını İngilizce metinlere dayanmak suretiyle ele almaktır. Böylelikle öğrenci hem farklı Yeni İnanç akımları hakkında bilgi sahibi olacak hem de İngilizce-Türkçe dilleri arasında çeviri yapmak suretiyle İngilizce akademik okuma becerisini geliştirecektir.

RLST 512 Dinler Tarihi Metinleri-Arapça II

Bu derste sadece İslam aleminde değil aynı zamanda modern öncesi dönemin tüm dünyadaki en erken örneklerinden sayılan Şehristani’nin el-Milel ve Nihal adlı eseri Arapça ele alınacaktır. Böylelikle öğrenci hem dinler tarihinin başlıca klasik metinlerinden biri ile tanışacak hem de Arapça-Türkçe dilleri arasında çeviri yapmak suretiyle Arapça akademik okuma becerisini geliştirecektir.

RLST 521 Dini Çeşitliliğe Yaklaşımlar

Bu derste, din felsefesindeki çağdaş tartışma konularından dinî çeşitlilik ve dini çoğulculuk ile ilgili okumalar yapılacaktır. Dini çoğulculuğun ne olduğuna veya nasıl anlaşıldığına dair girişten sonra, çoğulcu yaklaşımı benimseyen filozof ve düşünürlerin görüşleri tartışılacaktır.

RLST 525 Felsefenin Temel Sorunları ve Tarihi

Bu derste, seçilmiş metinler üzerinden Platon ve Aristoteles’in sistem ve okulları incelenecektir. Ders ayrıca Aristotelesçi ve Platoncu sistemlerin nasıl değişip diğer çeşitli felsefe okullarına dönüştüğünü de ele alacaktır. Ayrıca bu ders kapsamında Ortaçağ Kilise Babaları da tanıtılacaktır.

RLST 542 Dinler Tarihinde Reddiye Literatürü

Bu ders, dinlerarası ilişkilerde özel bir tür olan Reddiye (Polemik) literatürünü incelemeyi hedeflemektedir. Her din kendisini en doğru ve kurtuluşa götüren yegane yol olarak gördüğünden, diğer dinlerle karşılaştığında kendi haklılığını göstermek ve üstünlüğünü ispat için ötekini eleştirmekte veya kendisine yöneltilen eleştirileri cevaplamaktadır. Özellikle evrensel dinler için söz konusu olan bu husus geniş bir literatürün oluşmasına yol açmıştır. Bu derste Hıristiyanlık hakkında temel bilgiler verdikten sonra Reddiye geleneğinin başlangıcı ve seyri işlenecek, bu alanda önemli eserlerin tahlilleri yapılacaktır.

RLST 543 Müslüman-Yahudi İlişkileri

Bu ders, Yüksek Lisans programında yer alan Kitab-ı Mukaddes Tetkikleri-I (Eski Ahit) dersindeki konuları tamamlayacak şekilde, Kur’an eksenli Müslüman-Yahudi ilişkilerini incelemeyi hedeflemektedir.

Kur’an’da İsrailoğulları tarihi, kutsal kitapları, inançları ve ahlaki özellikleri ile Müslümanlarla ilişkileri değerlendirilmektedir. Dolayısıyla Kur’an vahyi merkezli Müslüman-Yahudi ilişkiler zeminini daha iyi anlayabilmek için, İslam öncesi Yahudi tarihi ele alınacak, İslam’ın geldiği dönemde Yahudilerin, Arap Yarımadasındaki dağılımları, dini inanç, ibadet ve sosyal hayatları incelenecek, bu konularda Kur’an’da verilen bilgilerle karşılaştırmalar yapılacak, Hz. Peygamberin Yahudilerle münasebetleri ve Müslüman-Yahudi ilişkileri ele alınacaktır.

Din Bilimleri / Din Psikolojisi Seçmeli Dersleri

RLST 511 Din Psikolojisinde Araştırma Yöntemleri

Öğrencilerin ampirik yöntemlerle veri toplanması, yorumlanması ve verilerin rapor edilmesi süreçlerini içeren araştırma paradigmaları, teknikleri, örneklem seçimi ve araştırmanın doğası gibi bir araştırmanın başlangıcından sonuçlandırılmasına kadar olan süreçteki konuları ele alır.

RLST 513 Psikoloji Ekollerinde Din

Bu dersin amacı ana akım psikoloji bilim geleneğinde yer alan psiko-dinamik davranışçı insancıl, biyolojik vb. yaklaşımların dini duygu, düşünce ve davranışla ilgili görüşlerini öğrenmek, doğrudan ifade edilmedi ise bu ekollerin yaklaşımlarına bağlı olarak dini davranış konusundaki çıkarımlarını ortaya koymak. Farklı psikolojik ekollerin din çalışmalarına yaptığı ve yapabileceği katkıları ele almakta yine bu dersin temel içeriklerinden biridir.

RLST 514 Din ve Ruh Sağlığı

Bu derste dindarlıkla psikolojik iyilik halini nesnel ve öznel düzeyde ele alınacak, ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkisini incelenecek, dindarlığın ruh sağlığına ve fiziksel sağlığa etkileri ortaya konacak ve bu ilişkilerdeki diğer etkili faktörler belirlenecektir.

RLST 515 İnanç Gelişimi Kuramı

Bu dersin amacı inanç gelişimi kuramlarında tanımlandığı şekliyle “inancın” doğumdan itibaren bireylerde bilişsel, ilişkisel, düşünsel, yorumsal vb. bakımlardan nasıl geliştiği ve hangi evrelerde nasıl bir seyir izlediği konusunu ele almak ve bu çerçevede inançta yaşanabilecek iç gerilimleri dine dönüşüm ve dinden dönüşüm konularını anlamaya çalışmaktır.

RLST 516 Din Psikolojisinde Seçme Konular

Din Psikolojisi disiplininde uzmanlaşmak isteyen lisansüstü öğrencilerine hitap eden bu ders, Din Psikolojisi alanıyla ilgili disiplinin kimliği, tarihçesi ve geleceği, temel kuramlar ve metinler, dini gelişim ve dönüşüm, sağlık ve din, popüler dindarlık, din-ahlak ilişkisi ve dini aşırılık gibi bazı temel problem ve konuları ele almaktadır.

RLST 518 Manevi Bakım ve Danışmanlık

Bu derste psikolojik danışmanlık uygulamasının dini ortamlarda, dini danışanlarla onların kişisel ve manevi değerlerini dikkate alarak onlara nasıl yardım hizmeti sunulacağı ele alır. Böylelikle öğrenciler psikolojik danışmanlıkla dini değerlerin yardım hizmetinde nasıl bir araya geldiği konusunda bilgi sahibi olurlar.

RLST 526 Sosyal Psikolojide Seçme Konular

Din Psikolojisi disiplininde uzmanlaşmak isteyen lisansüstü öğrencilerine hitap eden bu ders, Din Psikolojisi alanıyla ilgili disiplinin kimliği, tarihçesi ve geleceği, temel kuramlar ve metinler, dini gelişim ve dönüşüm, sağlık ve din, popüler dindarlık, din-ahlak ilişkisi ve dini aşırılık gibi bazı temel problem ve konuları ele almaktadır. Ders klasik teorileri ve çağdaş ampirik araştırmaları kapsayan öncelikli olarak birincil kaynak okumaları içermektedir.

Derste aşağıdaki konu ve sorunlar ele alınacaktır:

  1. Dindarlığın ölçümü (sosyal bilimciler dindarlığı nasıl ölçüyor?)
  2. Önyargı, ayrımcılık ve dini motivasyonlu şiddet ve terörizm.
  3. Din değiştirme, dini değişim ve dönüşüm.
  4. Marjinalleşmiş “kült” tipi dini grup psikolojisi.
  5. Dindarlık, ruh sağlığı ve başa çıkma
  6. Din, dindarlık ve ahlak.

Dini uygulama ve deneyimlerin sinirbilimi

RLST 527 İnsan Doğası Teorileri

İnsan doğası, sosyal bilimlerde ve beşeri bilimlerde en merkezi konulardan biridir. Teolojiden ekonomiye, felsefeden psikolojiye, siyasetten eğitime birçok alanda insan doğası anlayışı bu alanların paradigmasını şekillendirmektedir. Bu dersin genel amacı, seçilmiş insan doğası teorilerine genel bir bakış sağlamaktır. Seçilen okumalar aracılığıyla “insan doğası” “fıtrat”, “insan davranışı” gibi konular ve  “Kültür ve çevre kim olduğumuzu ne dereceye kadar belirler?”, “Doğal olarak bencil miyiz yoksa sosyal miyiz?” gibi sorular ele alınıp tartışılmaktadır.

RLST 528 Din Psikolojisinde Klasik ve Çağdaş Okumalar

Din Psikolojisi disiplininin yüz yıllık geçmişinde çok sayıda kayda değer klasık ve çağdaş çalışmalar ortya çıkmıştır. Bu derste geçmişten günümüze üretilen çeşitli din psikolojisi metinlerinden seçimler yapılarak bu metinler derste analiz edilecektir.

RLST 532 Bilim ve Din Sorunları

Bu dersin amacı hem bilim, hem dinin doğasını incelemek ve ikisi arasındaki olası ilişkileri incelemeye çalışmaktır. Ders kapsamında ayrıca konu ile ilgili modern fizik, biyoloji, kozmoloji ve nörolojideki önemli teori ve sonuçların teistik dinlerin, özelde İslam’ın, temel metafizik iddiaları ile ilişkili imaları incelenecektir.

RLST 536 İslam ve Psikoloji

Günümüz psikoloji biliminin İslam dünyasındaki karşılığı olan İlmü’n-Nefs, gerek dinî gerekse felsefî kaynaklardan beslenerek, çok erken dönemlerden itibaren gelişmeye başlamıştır. Bu derste, bu bilim dalının dinî ve felsefî kaynakları, önde gelen temsilcileri, önemli eser ve görüşleri tanıtılmaya çalışılacaktır. Ayrıca nefsin güçleri, bilişsel ve dinî/ahlâkî gelişimi hakkında ortaya konulan görüş ve teorilerin bir özeti verilecektir.

RLST 538 Maneviyat ve Sağlık

Bu ders, maneviyatın çeşitli yönlerinin sağlımızı beden, zihin ve ruh düzeyinde nasıl etkilediğiyle ilgilidir. Maneviyat, sağlık ve mutluluğun ara yüzünü keşfetmek isteyen lisansüstü öğrencilere yöneliktir. Ders konuları şunları içerecektir: din/maneviyat ve sağlık arasındaki ilişkiler; zihin-beden ilişkileri; stres azaltma, duanın sağlığımız üzerindeki etkisinin bilimsel değerlendirilmesi; hayatımıza manevi yaklaşımlar, ölmek üzere olanlardan alınan dersler ve iyileştiren hikayeler.

RLST 540 Psikoloji, Maneviyat ve Din

Bu ders din ve maneviyatın psikolojik açıdan incelenmesini içermektedir. İlk önce din ve maneviyatın çeşitli psikolojik kuramlarda nasıl tanımlandığının ele alındığı derste, duygusal ve bilişsel faktörlerden sosyal ve çok kültürlü faktörlere kadar maneviyat ve dindarlığın psikolojik yönleri çeşitli düzeylerde incelenecektir. Öğrenciler alanın tarihini ve psikolojideki başlıca teorik bakış açılarının (örneğin psikanalitik, bağlanma, atıf, teorileri) dine nasıl uygulandığını öğreneceklerdir. Ders aşağıdaki ana konular çerçevesinde işlenecektir:

  • Kavramlar ve kuramlar
  • Dini /manevi oluşum ve dönüşüm
  • Dindarlık ve boyutları
  • Din, kişilik ve sağlık
  • Din ve ahlak
  • Yeni dini hareketler, kültler ve beyin yıkama.

Din Bilimleri / Din Sosyolojisi Seçmeli Dersleri

RLST 517 İslam Toplumu ve Kültürü

Dünyada etki alanı geniş önemli dinlerden bir olan İslam dini farklı coğrafyalarda çok çeşitli toplumların sosyal, kültürel, ekonomik, psikolojik-ruhsal, siyasal, hukuki ve daha bir çok yönlerini şekillendirmiş ve etkilemeye devam etmektedir. Bu dersin amacı İslam ve Müslümanlar üzerine yapılmış olan sosyolojik ve antropolojik çalışmaları eleştiriye tabi tutarak “İslam Antropolojisi” ve “İslami Antropoloji” tartışmalarına dahil olmak ve yeni epistemolojik, ontolojik ve metodolojik analiz ve çıkarımlarda bulunmaya teşvik etmektir.

RLST 519 Din Sosyolojisi

Bu dersin amacı dinlerin bir toplumsal kurum olarak incelenmesi ve tartışılmasıdır. Tarih boyunca dinlerin doğuşu, yayılması, kurumlaşması, dinlerin farklı kurumlaşma yetenekleri ve diğer toplumsal kurumlarla ilişkileri, bu farklılıkların ortaya çıkardığı imkan ve sınırlar,  modernleşme sürecinde dinlerin konumu, sürece etkileri,  modernlik sekülerlik bağlamında dinlerin geleceği bu dersin temel tartışma ekseni oluşturacaktır.

RLST 520 Müslüman Toplumların Etnografyası

Müslüman toplumlar ve gruplar üzerine geçmişten günümüze farklı sosyal bilimciler tarafından çok çeşitli araştırma ve incelemeler ortaya konulmuştur ve bu üretim hala devam etmektedir. Bu dersin amacı, özellikle farklı sosyolog ve antropologlar tarafından ortaya konulmuş olan çeşitli teorik ve etnoğrafik çalışmaları okuma, anlama ve aynı zamanda teorik ve metodolojik yönlerden eleştiriye tabi tutmaktır.

RLST 522 Modern Dünyada Din ve Toplum

Derste modern sosyoloji literatüründe yer alan temel kavram, kurum ve teoriler çerçevesinde din-toplum ilişkisinin nasıl ele alındığı incelenecektir. Bu çerçevede öne çıkan kavramlar, meseleler ve yöntemler mukayeseli şekilde sunulmuş olacaktır. Ayrıca başta dinin tanımı ve fonksiyonu olmak üzere toplum, toplumsal kurumlar ve toplumsal değişme konularında özellikle çağdaş İslam düşüncesindeki yaklaşımlar hakkında da öğrenci bilgilendirilecektir. Böylece öğrenciye hem modernleşme kuramları bağlamında var olan birikim hem de çağdaş İslam düşüncesinin birikimi birlikte verilmiş olacaktır.

RLST 523 Kolonyalizm ve Post-Kolonyalizm

Kolonlayizm ve post-kolonyalizmi ana teoriler ve yaklaşımlar çerçevesinde ele alır ve kolonileştirilmiş toplumlarda sosyo-politik ve kültürel değişimler üzerinde durur. Bu çerçevede, farklı coğrafyalarda ve özellikle de Hint Okyanusu ve Güneydoğu Asya toplumlarındaki değişimler üzerinde durulurken, kolonyal ve post-kolonyal dönemlerde çeşitli kurumlarda sosyal süreçler incelenecektir. Öğrenciler kolonyalistler ve kolonyalizme maruz kalmış toplumları değerlendirirken analitik ve eleştirel yaklaşım geliştireceklerdir. Post kolonyal dönem bağlamında ulus devlet yapılaşması ve modernleşmeye konu olan sosyal değişimler konusunda bilgi sahibi olunacaktır.

RLST 524 Sekülerizm ve Din

Sekülerleşme ve modernleşme ilişkisinin ele alınacağı bu ders, batılı toplumlardan başlayan bu sürecin diğer coğrafyalardaki yansımalarını konu edinecektir. Batı Avrupa’daki toplumsal değişimlerin ve bunun dine etkisi ile farklı din ve kültür evrenlerindeki toplumlarda sekülerleşme-modernleşme süreçleri üzerinde durulacaktır.  Bu süreçler, aynı zamanda sömürge dönemi ve sonrası bağlamlarında ulus-devlet yapılaşmaları çerçevesinde yaşanan modernleşme ve bu sürecin dini alana etkileri değerlendirilecektir. Çoğul modernleşmeler, alternatif ve yeni dindarlık olguları dikkate alınacaktır.

RLST 537 Sosyal Teori

Bu dersin amacı, Farabi’den İbn Haldun’a, Marx ve Weber’e kadar Batı’da olduğu kadar Müslüman dünyasında da geniş bir yelpazedeki klasik sosyal teorisyenleri incelemektir. Ana görev, klasik sosyal teorileri insan toplumunu anlamada günümüze uygun hale getirmektir. Başka bir deyişle, kursun birincil amacı, öğrencilerin geçmiş ve güncel konulara “sosyolojik” açıdan bakmanın bir yolunu geliştirmelerine yardımcı olmaktır. Bunu yaparken, teori, “yeni” bilgi üretiminde mevcut bilgiyi organize etmek için bir araç olarak tartışılacaktır. Her teorisyen, kendi özel teorisine yol açan belirli sosyal ve tarihsel bağlamların tam olarak anlaşılabilmesi için kendi zamanlarında anlaşılacaktır.

RLST 541 Türkiye’de Din ve Toplum

Bu ders Tanzimat’tan günümüze kadar Türkiye’de din ve toplum ilişkisini incelemeyi hedeflemektedir. Tanzimat sonrası Osmanlı’da modernleşme çabaları ve bu sürecin din ile olan ilişkisi, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda ve din politikalarının belirlenmesinde etkisi, Cumhuriyet’in kurulmasından sonra uygulanan modernleşme politikalarının din üzerindeki etkisi, çok partili hayata geçiş ve sonrasında yaşanan dini canlanma, 1980 sonrasında Türkiye’de gerçekleşen liberalleşme ve demokratikleşme süreci ve yeni İslami sınıfların doğuşu gibi Türkiye’de din ve toplum ilişkisini şekillendiren temel konular sosyolojik bir perspektif ile ele alınacaktır.

İletişim

dinbilimleri@ihu.edu.tr

Yıldız (*) işareti olan alanlar zorunludur